ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਨੂੰ

ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ, ਪੰਜਾਬ, ਇੰਡੀਆ

'ਅੰਬਰ ਕਦੇ ਖਾਲੀ ਨ੍ਹੀਂ ਹੁੰਦੇ' ਵਿੱਚ, ਚੰਨੂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰ — ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਾਲਵਾ ਖਿੱਤੇ — ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਹਰ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਖੇਤਾਂ, ਵਿਹੜਿਆਂ ਅਤੇ ਧੂੜ ਭਰੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਦਾ ਚਿਤਰਨ ਇੱਕ ਕੈਮਰਾ ਮੈਨ ਦੀ ਬਾਰੀਕ-ਬੀਨੀ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਕੋਈ ਹਾਵ-ਭਾਵ, ਕੋਈ ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਆਈ ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਚਦੀ। ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਗਤ ਸਟੀਕਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਬੋਲੀ 'ਤੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪਕੜ ਹੈ: ਉਸ ਦੇ ਪਾਤਰ ਉਸੇ ਖਿੱਤੇ ਦੇ ਲਹਿਜੇ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੁਹਾਵਰੇ, ਹਾਸ-ਵਿਅੰਗ ਤੇ ਖਾਮੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਦੇਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਨਾਟਕਕਾਰ ਵਾਂਗ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਅੱਠ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵੱਲ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੋ ਰਹੇ ਪਰਵਾਸ ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਪੰਜਾਬੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀ ਹੌਲੀ ਅਤੇ ਅਸਾਵੀਂ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਚੰਨੂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਅੱਗੇ ਪੁਰਾਣੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਖੁਰਨ ਨੂੰ ਬਾਖੂਬੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਨਾਲ ਹੀ, ਉਹ ਜਾਤੀਗਤ ਪੱਖਪਾਤ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣ ਤੋਂ ਵੀ ਗੁਰੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜੋ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਧੇਰੇ ਸੂਖਮ ਅਤੇ ਲੁਕਵੇਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਹੈ। ਉਹ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ — ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਆਦੀ ਲੋਕ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ — ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਵਰਤਦਾ; ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਚੁੱਪ-ਚੁਪੀਤੇ ਖੋਰਾ ਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਖੋਖਲਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਬਾਕੀ ਸਮੇਂ ਇੰਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਚਿੱਤਰਦਾ ਹੈ।