ਅਰਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਧਾਲੀਵਾਲ ਦੀਆਂ ਦਸ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪਿਆਰ, ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ, ਧੋਖਾ, ਫਰਜ਼, ਅਹਿਸਾਨ, ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ, ਕਾਮ ਵਾਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਦੂਸ਼ਤ ਲਿੰਗਕਤਾ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਵਿਸ਼ਾ ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ੇ ਹਨ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਦਿਲੋ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਥਕਾ ਅਕਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵੀ, ਪਰ ਲੇਖਕਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਵਧੀਕੀ ਦੇ ਲਾਲਚਾਂ ਅੱਗੇ ਸਮਰਪਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਝ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ‘ਲਿਪ ਗਲੌਸ’, ‘ਨੀਲੇ ਮੋਰਾਂ ਵਾਲੀ ਚਾਦਰ’ ਅਤੇ ‘ਹੈਸ਼ ਟੈਗ # ਤੂੰ ਉਹ’ ਇਕ ਬੰਦ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨਾਲ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਕ ਕਹਾਣੀ ਮਨੁੱਖੀ ਮੰਦਹਾਲੀ ਦੀ ਕਲਪਨਾਯੋਗ ਡੂੰਘਾਈ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਰਦ ਆਪਣੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਤਕ ਮਾਦਾ ਸਰੀਰਾਂ ਦਾ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸਾਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ ਦੀ ਕਲਾਸਿਕ ਕਹਾਣੀ ‘ਠੰਡਾ ਗੋਸ਼ਤ’ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਕਲਾਤਮਕ ਦਲੇਰੀ ਦੇ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਕਾਰਨਾਮੇ ਹਨ। ਲੇਖਕਾ ਉੱਥੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਦੂਤ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭੂਤ ਵੀ ਜਾਣ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਇਕ ਔਰਤ ਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਇਸੇ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਇਕ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਆਪੀ ਗੂੰਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਮੂਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿੰਗ, ਵਰਗ ਅਤੇ ਜਾਤ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਾਲੀਵਾਲ ਨੇ ‘ਝਾਂਜਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪੈਰ’ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਉਲਝਣ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੁਹਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਇਕ ਪਾਤਰ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਦੂਜੇ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਉਭਾਰਦੇ ਹਨ।
ਉਸ ਦੀ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਦੁਰਲੱਭ ਚਮਕ ਹੈ ਜਿਵੇਂ
“ਉੱਭਰ ਰਹੀਆਂ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਚੁੱਪਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਹੈਮਿੰਗਵੇ ਦੇ ਹੁਨਰ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ।” -ਸੈਂਟ੍ਰਲ ਜਿਊਰੀ
